บทคัดย่อ

ถั่วเหลืองเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญต่ออุตสาหกรรมอาหารและปศุสัตว์ อย่างไรก็ตาม พื้นที่เพาะปลูกและผลผลิตมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่องจึงจำเป็นต้องหาแนวทางเพื่อเพิ่มผลผลิตและขยายพื้นที่เพาะปลูก การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลผลิตของพันธุ์ถั่วเหลืองภายใต้ระยะปลูกและอัตราปุ๋ยที่แตกต่างกัน รวมถึงศึกษาผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์ของแต่ละกรรมวิธี โดยการทดลองนี้ดำเนินการกับถั่วเหลือง 6 พันธุ์ ได้แก่ เชียงใหม่ 6, เชียงใหม่ 60, กวก.เชียงใหม่ 7, เกษตรศาสตร์ 80, Suiyuan และ SB007 โดยใช้ 3 ระยะปลูก ได้แก่ ระยะระหว่างแถว 50 ซม. ระหว่างต้น 20 ซม. (SP1) ระยะระหว่างแถว 40 ซม. ระหว่างต้น 20 ซม. (SP2) และระยะระหว่างแถว 30 ซม. ระหว่างต้น 20 ซม. (SP3) นอกจากนี้ ยังใช้ 2 อัตราปุ๋ย ได้แก่ N:P:K 3:6:9 กก./ไร่ (F1) และ N:P:K 3:9:12 กก./ไร่ (F2) ผลการทดลองพบว่าปัจจัยทั้งสามมีผลต่อผลผลิต โดยพันธุ์เกษตรศาสตร์ 80 ให้ผลผลิตเฉลี่ยสูงสุดที่ 439 กก./ไร่ สำหรับระยะปลูก พบว่าระยะปลูก SP3 ให้ผลผลิตเฉลี่ยสูงสุดที่ 408.5 กก./ไร่ รองลงมาคือ SP2 และ SP1 ส่วนอัตราปุ๋ย พบว่า F1 ให้ผลผลิตสูงกว่า F2 (10 กก./ไร่) ทั้งนี้ พันธุ์เกษตรศาสตร์ 80 ที่ปลูกในระยะปลูก SP2 และใช้ปุ๋ย F2 ให้ผลผลิตสูงสุดที่ 489 กก./ไร่ รองลงมาคือพันธุ์เกษตรศาสตร์ 80 เช่นเดียวกัน ที่ระยะปลูก SP3 และใช้ปุ๋ย F2 (472 กก./ไร่) ดังนั้น การเลือกพันธุ์ที่ให้ผลผลิตสูง ร่วมกับระยะปลูก SP2 หรือ SP3 และการให้ปุ๋ยที่เหมาะสม สามารถช่วยเพิ่มผลผลิตและกำไรสุทธิสูงสุด