บทคัดย่อ

กาแฟพันธุ์คาติมอร์ (Catimor) เป็นกาแฟชนิดอาราบิก้า (Coffea arabica L.) มีลักษณะเด่นคือ ต้านทานต่อโรคราสนิมสูง ให้ผลผลิตเมล็ดกาแฟดิบสูง การขยายพันธุ์ต้นกาแฟใช้วิธีขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศ คือปลูกด้วยเมล็ดอาจมีความแปรปรวนทางพันธุกรรมเกิดขึ้นได้ถ้าต้นแม่ไม่ได้เป็นสายพันธุ์แท้ เมื่อสืบค้นประวัติพันธุ์คาติมอร์แล้วพบว่ามีการผสมตัวเอง 7 ครั้ง ต้นกาแฟที่ปลูกอยู่อาจมีความแปรปรวนทางพันธุกรรมได้ ดังนั้นการทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบความแตกต่างลักษณะทางการเกษตรของต้นกาแฟที่ปลูกด้วยเมล็ดของพันธุ์คาติมอร์ โดยเก็บข้อมูลจากต้นกาแฟอายุ 3 ปี ปลูกที่แปลงภูทับเบิก สถานีวิจัยเพชรบูรณ์ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บันทึกลักษณะทางการเกษตรที่สำคัญ จากต้นกาแฟที่คัดเลือกได้จำนวน 18 ต้น จากประชากรต้นกาแฟทั้งหมด 300 ต้น เก็บข้อมูล 2 ครั้งระยะเวลาห่างกัน 5 เดือน ผลการสำรวจครั้งที่ 1 พบว่า ความสูงต้นกาแฟทั้ง 18 ต้น มีความแตกต่างกันตั้งแต่ 103 เซนติเมตร ถึง 185 เซนติเมตร จำนวนกิ่งแขนงที่ 1 มีความแตกต่างกันตั้งแต่ 25 กิ่ง ถึง 54 กิ่ง และจำนวนข้อตาของกิ่งกลางลำต้น มีความแตกต่างกันตั้งแต่ 5 ข้อ ถึง 15 ข้อ ในส่วนการเก็บข้อมูลครั้งที่ 2 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในทุกลักษณะแต่อัตราการเพิ่มขึ้นแตกต่างกันแสดงให้เห็นว่าต้นกาแฟทั้ง 18 ต้นที่คัดเลือกนั้นมีความแตกต่างกัน ดังนั้นข้อมูลดังกล่าวจะได้ใช้ประกอบในการคัดเลือกต้นกาแฟที่ดีต่อไป