บทคัดย่อ

ข้าวไร่พันธุ์พื้นเมืองที่รวบรวมได้จากเกษตรกรที่ปลูกบนพื้นที่สูงจังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นอีกหนึ่งแหล่งพันธุกรรมที่ สามารถนำมาใช้ในโครงการปรับปรุงพันธุ์ได้ ดังนั้นการทดลองนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินลักษณะทางการเกษตรองค์ประกอบผลผลิตของข้าวไร่พันธุ์พื้นเมืองที่รวบรวมจากพื้นที่สูงจังหวัดเพชรบูรณ์ จำนวน 9 พันธุ์ โดยนำมาปลูกที่ราบภาคกลาง ได้แก่ สถานีวิจัยลพบุรี และศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ เปรียบเทียบกับปลูกที่สูงได้แก่ สถานีวิจัยเพชรบูรณ์ ผลทดลองพบว่าข้าวทั้ง 9 พันธุ์ เจริญเติบโตได้ดี ข้าวที่ปลูกที่ศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติให้ผลผลิตรายต้นสูงกว่าที่ปลูกที่สถานีวิจัยลพบุรีและสถานีวิจัยเพชรบูรณ์ เมื่อพิจารณาจากจำนวนเมล็ดต่อรวงซึ่งเป็นองค์ประกอบผลผลิตที่สำคัญพบว่าพันธุ์ข้าวเจ้าขาวและข้าวเจ้าเปลือกแดงป้อมนั้นมีมากกว่า 200 เมล็ด แต่พบข้อด้อยของข้าวทั้ง 9 พันธุ์ คือต้นค่อนข้างสูง ซึ่งยังไม่เหมาะที่จะนำมาส่งเสริมปลูกในพื้นที่ภาคกลางเนื่องจากต้นสูงหักล้มได้ง่าย อย่างไรก็ตามผลจากการทดลองนี้จะเป็นข้อมูลพื้นฐานในการคัดเลือกพันธุกรรมในโครงการปรับปรุงพันธุ์ข้าวไร่ต่อไป