บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินการเจริญและผลผลิตของต้นมันสำปะหลังลูกผสมต้านทานโรคใบด่างมันสำปะหลัง ในแปลงทดลองของศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ คณะเกษตร ตำบลกลางดง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ต้นมันสำปะหลังลูกผสมต้านทานโรคใบด่างฯ ที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ผลิตจากระบบการขยายพันธุ์เร็ว (x20) มีทั้งสิ้น 6 สายพันธุ์ คือ ต้นมันสำปะหลังลูกผสมต้านทานโรคใบด่างฯ จากโปรแกรมปรับปรุงพันธุ์ของไทย ได้แก่ 98-51, 98-112, 98-113 และ 98-118 ต้นมันสำปะหลังลูกผสมต้านทานโรคใบด่างฯ ที่นำเข้าจาก Centro Internacional de Agricultura Tropical (CIAT) ได้แก่ CR24-16 และ CR13-8 โดยเปรียบเทียบกับการปลูกท่อนพันธุ์มันสำปะหลังทางการค้าของไทย จำนวน 2 พันธุ์ ได้แก่ ห้วยบง 90 และ ห้วยบง 100 แผนการทดลองเป็นแบบบล็อกสุ่มสมบูรณ์ ปลูกมันสำปะหลังในเดือน เมษายน 2567 จำนวน 36 ต้น จำนวน 3 ซ้ำ เก็บข้อมูลการเจริญ ที่อายุ 4 และ 6 เดือน ได้แก่ ความสูงต้น ความกว้างทรงพุ่ม เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้น จำนวนกิ่งข้าง และความสูงการแตกกิ่งแรก พบว่า เมื่อต้นมันสำปะหลังอายุ 4 เดือน ห้วยบง 90 ห้วยบง 100 สายพันธุ์ 83-51, 98-112, 98-118 และ CR13-8 มีค่าเฉลี่ยความสูงแตกต่างจาก CR24-16 อย่างมีนัยสำคัญ สายพันธุ์ 83-51 และ CR13-8 มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นมากที่สุดอย่างมีนัยสำคัญ สายพันธุ์ CR24-16 มีค่าเฉลี่ยจำนวนกิ่งข้างมากที่สุด เมื่อต้นมันสำปะหลังอายุ 6 เดือน พบว่า ต้นมันสำปะหลังลูกผสมแต่ละสายพันธุ์มีค่าเฉลี่ยความสูงไม่แตกต่างกัน ขณะที่สายพันธุ์ 98-113 มีค่าเฉลี่ยเส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นมากที่สุด รองลงมาได้แก่ สายพันธุ์ 83-51 สายพันธุ์ CR13-8 มีค่าเฉลี่ยความสูงการแตกกิ่งแรกมากที่สุด เมื่อประเมินผลผลิตและเปอร์เซ็นต์แป้งของต้นมันสำปะหลังอายุ 10 เดือน พบว่า สายพันธุ์ 98-113 มีน้ำหนักหัวสดต่อต้นมากที่สุด (4.59 กิโลกรัมต่อต้น) รองลงมา ได้แก่ พันธุ์ห้วยบง 100, สายพันธุ์ 83-51 และ ห้วยบง 90 ขณะที่ พันธุ์ห้วยบง 90 มีเปอร์เซ็นต์แป้งมากที่สุด (30.83%) รองลงมา ได้แก่ ห้วยบง 100, สายพันธุ์ 98-113 และ สายพันธุ์ 98-112