บทคัดย่อ

ความชื้นระหว่างการเก็บรักษามีบทบาทสำคัญต่อความงอกและความแข็งแรงเมล็ดพันธุ์ข้าวสังข์หยดพัทลุง (Oryza sativa L. var Indica cv. Sangyod-Phatthalung) ที่เป็นสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ การทดลองนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ข้าวสังข์หยดพัทลุงภายใต้การเก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ต่างกัน โดยการเก็บเมล็ดพันธุ์ข้าวสังข์หยดพัทลุงในระบบปิดที่ความชื้นสัมพัทธ์ 38 และ 61 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมความชื้นโดยสารละลายกลีเซอรอล และวางแผนการทดลองแบบสุ่มตลอด 4 ซ้ำ (ใช้เมล็ดพันธุ์ที่เก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ 84 เปอร์เซ็นต์ เป็นคอนโทรล) สุ่มตัวอย่างเพื่อวัดความชื้นในเมล็ดโดยวิธีทางตรงและวิธีทางอ้อม ทดสอบความงอกและความแข็งแรงด้วยวิธีตรวจสอบความเร็วในการแทงรากที่ 0, 1, 7 วันและ 3 เดือนหลังการเก็บรักษา ผลการทดลองพบว่าความงอกและความแข็งแรงลดลงผกผันกับระยะเวลาการเก็บที่นานขึ้น ระยะเวลาการเก็บรักษาที่ 3 เดือน ที่ความชื้นสัมพัทธ์ 38 และ 61 เปอร์เซ็นต์ จะมีความงอกและความแข็งแรงลดลงครึ่งหนึ่งจากเริ่มต้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ขณะที่คอนโทรลจะสูญเสียความงอกทั้งหมด เมล็ดพันธุ์ข้าวสังข์หยดพัทลุงใช้เวลานานกว่า 1 สัปดาห์เพื่อเข้าสู่ความชื้นสมดุล (equilibrium seed moisture content) โดยความชื้นสมดุลของเมล็ดพันธุ์ที่เก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ 38, 61, และ 84 เปอร์เซ็นต์ คือ 4.7, 11.1 และ 13.9 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ