บทคัดย่อ

ปัญหาดินดานขัดขวางการเจริญเติบโตและการชอนไชของรากอ้อย เครื่องจักรที่ใช้ในการเก็บเกี่ยวเป็นปัจจัยหนึ่งก่อให้เกิดการอัดแน่นของดินและส่งผลให้เกิดชั้นดินดานในพื้นที่ปลูกอ้อย การศึกษาครั้งนี้ทำการประเมินรูปแบบการจัดการของการเก็บเกี่ยวอ้อยที่มีต่อคุณสมบัติบางประการของดินในแปลงเกษตรกร พื้นที่อำเภอหนองม่วง จังหวัดลพบุรี ในปี 2561-2562 โดยวางแผนการทดลองแบบสปลิตพลอต (Split-Plot in RCBD) กรรมวิธีประกอบด้วยปัจจัยหลัก คือ แปลงอ้อยปลูกและอ้อยตอ ส่วนปัจจัยรองคือรูปแบบการเก็บเกี่ยวอ้อย ประกอบด้วย 1. การใช้แรงงานคนตัดอ้อย+รถคีบอ้อย 2. การใช้รถตัดอ้อยที่สับต้นอ้อยแล้วใช้สายพานลำเลียงท่อนอ้อยใส่รถบรรทุก และ 3. ใช้รถตัดอ้อยที่ท่อนอ้อยไหลลงตะกร้าเหล็กที่วางอยู่ท้ายรถตัดอ้อย ผลการทดลองพบว่าการเก็บเกี่ยวแบบใช้แรงงานคนตัดอ้อย+รถคีบอ้อย มีปริมาณอินทรียวัตถุน้อยกว่าการเก็บเกี่ยวรูปแบบอื่น เนื่องจากการเผาอ้อยก่อนเก็บเกี่ยว ในสภาพแปลงอ้อยที่เป็นดินเหนียวและไม่มีการใส่อินทรียวัตถุ ควรหลีกเลี่ยงการเก็บเกี่ยวแบบใช้รถตัดอ้อย+รถบรรทุก เนื่องจากจะส่งผลให้ค่าความหนาแน่นรวมของดินเพิ่มขึ้น แปลงอ้อยที่มีอินทรีย์วัตถุมากจะสามารถช่วยลดค่าความหนาแน่นของดิน ดังนั้นแปลงอ้อยที่มีอินทรีย์วัตถุน้อยและการเก็บเกี่ยวแบบใช้รถตัดอ้อย+รถบรรทุกควรเพิ่มปริมาณอินทรีย์วัตถุในแปลง ค่าความการแทงทะลุของดินจะแปรผันตามการเข้าทำงานของเครื่องจักรกลอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะเครื่องจักรที่ใช้ในขั้นตอนการเก็บเกี่ยว