บทคัดย่อ

การเปรียบเทียบระยะการเจริญเติบโต และองค์ประกอบผลผลิตของข้าวภายใต้ขนาดหลุมปลูกที่แตกต่างกัน โดยวางแผนการทดลองแบบ Split Plot in Completely Randomized Design จำนวน 3 ซ้ำ กำหนดให้ขนาดกระถางเป็นหน่วยทดลองหลัก (main plot) ซึ่งมีอยู่ 4 ขนาด ประกอบด้วย 1) กระถางใหญ่ (ขนาด 23 x13.4 x7.4 ซม.) 2) กระถางเล็ก (ขนาด 7.2 x 5.5 x 6.7ซม.) 3) ถาดหลุมใหญ่ (ขนาด 3.5 x2.3 x 4 ซม.) และ 4) ถาดหลุมเล็ก (ขนาด 2.4 x1.1 x4 ซม.) ส่วนพันธุ์ข้าวเป็นหน่วยทดลองรอง (sub plot) มีจำนวน 3 พันธุ์ ประกอบด้วย 1) พันธุ์ปทุมธานี 1 2) พันธุ์กข 43 และ 3) พันธุ์กข61 ผลการศึกษาระยะการเจริญเติบโตของข้าวภายใต้ขนาดหลุมปลูกที่แตกต่างกันพบว่าการปลูกข้าวทั้ง 3 พันธุ์ในถาดหลุมเล็ก (ขนาด 2.4 x1.1 x 4 ซม.) สามารถเร่งชั่วอายุการเก็บเกี่ยวได้เร็วกว่าปกติได้ถึง 2 สัปดาห์ ส่วนจำนวนหน่อต่อต้นมีความแตกต่างกันทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง โดยในข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 กข43 และกข61 ที่ปลูกในกระถางใหญ่มีจำนวนหน่อต่อกอมากที่สุด โดยมีจำนวนหน่อต่อกออยู่ที่ 10 15 และ 11 หน่อ ตามลำดับ ซึ่งแตกต่างกับการปลูกในกระถางเล็ก ถาดหลุมใหญ่ และถาดหลุมเล็ก นอกจากนี้การปลูกข้าวในขนาดหลุมที่แตกต่างกันส่งผลให้ผลผลิตต่อต้นที่ได้มีความแตกต่างกันทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง โดยในข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 กข43 และกข61 ที่ปลูกในกระถางใหญ่มีผลผลิตต่อต้นสูงที่สุด โดยมีน้ำหนักผลผลิตต่อต้นอยู่ที่ 20.62 22.07 และ 13.26 กรัม ตามลำดับ ซึ่งแตกต่างกับการปลูกในกระถางเล็ก ถาดหลุมใหญ่ และถาดหลุมเล็ก