บทคัดย่อ

ขั้นตอนการถอดช่อดอกตัวผู้สำหรับการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีความเสียหายจากการสูญเสียใบเหนือฝักส่งผลให้จำนวนใบเหนือฝักลดลง การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบจากการสูญเสียใบดังกล่าวต่อการพัฒนา ผลผลิตและคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ โดยวางแผนการทดลองแบบ Randomized Completely Block Design (RCBD) จำนวน 4 ซ้ำ ปัจจัยที่ศึกษาคือ จำนวนใบเหนือฝักที่เหลือหลังถอดช่อดอกตัวผู้ ได้แก่ สามใบเหนือฝัก (T1) สองใบเหนือฝัก (T2) หนึ่งใบเหนือฝัก (T3) และเหลือแค่ใบรองฝัก (T4) ผลการศึกษาพบว่า T1 ให้ผลผลิตน้ำหนักแห้งฝักสูงสุด (45.50 กรัม) ความยาวฝัก (112.73 มิลลิเมตร) จำนวนแถวต่อฝักสูงสุด (12.70 แถว) จำนวนเมล็ดต่อฝักสูงสุด (142.92 เมล็ด) น้ำหนักเมล็ดทั้งฝักสูงสุด (33.25 กรัม) เมื่อนำเมล็ดไปทดสอบคุณภาพเมล็ดพันธุ์ พบว่า ทั้งสี่ปัจจัยการทดลองไม่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงเปอร์เซ็นต์ความงอก อัตราส่วนยอดต่อรากและน้ำหนักแห้งเมล็ดงอก แต่เมื่อทดสอบความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ด้วยวิธีเร่งอายุเมล็ดพันธุ์ และวัดความเร็วในการแทงรากพบว่า T1 มีความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์สูงสุด (50.00 เปอร์เซ็นต์ และ 15.77 ตามลำดับ) เมื่อนำปัจจัย T2 มาเปรียบเทียบพบว่าไม่มีความแตกต่างของผลผลิตและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ แต่เมื่อนำ T3 และ T4 มาเปรียบเทียบพบว่าปริมาณผลผลิตและคุณภาพเมล็ดลดลง สรุปว่า ในขั้นตอนการถอดช่อดอกตัวผู้ไม่ควรถอดดอกแรงจนกระทั่งมีใบติดไปมาก โดยให้คงมีจำนวนใบเหนือฝักเหลือไม่ต่ำกว่า 2 ใบเพื่อยังคงรักษาปริมาณและคุณภาพเมล็ดพันธุ์