บทคัดย่อ

พ.ศ. 2558 พบโรคใบด่างมันสำปะหลัง (Cassava Mosaic Disease; CMD) ครั้งแรกในทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่จังหวัดรัตนคีรี ประเทศกัมพูชา และระบาดมาสู่ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2561 โรคดังกล่าวเกิดจากเชื้อไวรัส Sri Lankan cassava mosaic virus (SLCMV) ส่งผลให้ผลผลิตของมันสำปะหลังลดลง 80-100% ความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ของไวรัสและพันธุ์มันสำปะหลัง การทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบระดับความรุนแรงของโรคใบด่างมันสำปะหลังในมันสำปะหลังพันธุ์การค้าและลูกผสมมันสำปะหลัง จำนวน 13 พันธุ์/สายพันธุ์ ด้วยวิธีการเสียบยอดในโรงเรือนซึ่งมีการวางแผนการทดลองแบบ CRD (Completely randomized design) ให้คะแนนความรุนแรงของโรคในระดับ 1-5 เป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์หลังจากเสียบยอด ตามวิธีการของ IITA (1975) จากนั้นคำนวณระดับความรุนแรงเฉลี่ยของโรค ดัชนีการเกิดโรคและเปอร์เซ็นต์การเกิดโรค พบมันสำปะหลังพันธุ์ C33 สายพันธ์ 47-27 และ TK4 แสดงอาการของโรคน้อยกว่าพันธุ์อื่นๆ มีดัชนีการเกิดโรค 20 เปอร์เซ็นต์ อยู่ในระดับ 1 (Highly resistance) เปอร์เซ็นต์การเกิดโรคเท่ากับ 50 เปอร์เซ็นต์ และมีระดับความรุนแรงเฉลี่ย 1.57 2.12 และ 2.00 ตามลำดับ โดยพันธุ์ C33 มีความรุนแรงน้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากผลการทดลองนี้สามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลในการคัดเลือกพันธุ์เพื่อปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังให้ต้านทานต่อโรคใบด่างมันสำปะหลังในอนาคตได้