บทคัดย่อ

การพัฒนาพันธุ์ข้าวให้ต้านทานต่อสภาพแล้ง (drought resistance) นั้นสามารถแก้ปัญหาภัยแล้งที่เกิดขึ้นกับการผลิตข้าวได้ การปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้มีลักษณะรากที่ดีเป็นเป้าหมายหนึ่งในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้มีเสถียรภาพในสภาวะแล้ง งานทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินอัตราการหยั่งรากลึก (ratio of deep rooting, RDR) ของข้าวสายพันธุ์ลูกชั่วที่ 7 ที่ได้จากการผสมระหว่างข้าวไร่กับข้าวนาสวน จำนวน 2 คู่ผสมคือ พญาลืมแกง (PLG) x ชัยนาท 1 (CNT1) และพญาลืมแกง x สุพรรณบุรี 3 (SPR3) โดยใช้วิธีตะกร้า (basket method) ดำเนินการทดลองที่โรงเรือนทดลอง ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผลการทดลองพบว่าสายพันธุ์ KU1001-26-1 และ KU1001-11-1 ของคู่ผสม PLG x CNT1 มีอัตราการหยั่งรากลึกสูงที่สุด 0.46 และ 0.43 ตามลำดับ ซึ่งสูงกว่าพันธุ์แม่ PLG และพันธุ์พ่อ CNT1 ที่มีอัตราการหยั่งรากลึก 0.36 และ 0.23 ตามลำดับ ในขณะที่สายพันธุ์ KU1002-11-1 และ KU1002-13-1 ของคู่ผสม PLG x SPR3 มีอัตราการหยั่งรากลึกสูงที่สุด 0.30 และ 0.29 ตามลำดับ ซึ่งต่ำกว่าพันธุ์แม่ PLG แต่สูงกว่าพันธุ์พ่อ SPR3 ที่มีอัตราการหยั่งรากลึก 0.20 ดังนั้นผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าสายพันธุ์ KU1001-11-1 และ KU1001-26-1 มีศักยภาพในการต้านทานต่อสภาวะแล้งได้