บทคัดย่อ

มันเหลือง (Dioscorea decipiens) เป็นพืชหัวที่พบการกระจายตัวในป่าธรรมชาติของไทย การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชสามารถนำมาประยุกต์ใช้ขยายพันธุ์มันเหลืองเพื่อผลิตหัวแม่พันธุ์สำหรับปลูกเชิงพาณิชย์ได้ วัตถุประสงค์ของการศึกษาในครั้งนี้ เพื่อพัฒนาสูตรอาหารออกรากสำหรับต้นเนื้อเยื่อมันเหลือง และศึกษาอัตราการรอดชีวิตหลังออกปลูกในแปลงของต้นกล้าเนื้อเยื่อมันเหลืองที่เพาะเลี้ยงในอาหารสูตร MS ดัดแปลง ที่เติม Indole-3-butyric acid (IBA) และผงถ่านกัมมันต์ จากการเพาะเลี้ยงยอดเนื้อเยื่อมันเหลืองในอาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อดัดแปลง เป็นเวลา 90 วัน พบว่า ต้นเนื้อเยื่อมันเหลืองจากอาหารเพาะเลี้ยงที่เติม IBA (0.3 มก./ล.) ร่วมกับซูโครสเข้มข้น 3% มีจำนวนรากสูงสุด ขณะที่ต้นเนื้อเยื่อมันเหลืองจากอาหารเพาะเลี้ยงที่เติม IBA (0.3 มก./ล.) ร่วมกับซูโครสเข้มข้น 4% มีน้ำหนักสดต้นสูงสุด จากการประเมินอัตราการรอดชีวิตและการเจริญเติบโตของต้นกล้าเนื้อเยื่อมันเหลืองหลังอนุบาลในโรงเรือน เป็นเวลา 4 สัปดาห์ และหลังปลูกลงในแปลง เป็นเวลา 4 สัปดาห์ พบว่าต้นกล้ามันเหลืองเนื้อเยื่อจากกลุ่มที่อาหารเพาะเลี้ยงเติม IBA อย่างเดียว กลุ่มที่เติม IBA ร่วมกับผงถ่านกัมมันต์ และกลุ่มควบคุม มีอัตรารอดชีวิตเกิน 90% อย่างไรก็ตามต้นกล้ามันเหลืองเนื้อเยื่อที่รอดชีวิตจากอาหารเพาะเลี้ยงที่เติม IBA ร่วมกับผงถ่านกัมมันต์ มีค่าเฉลี่ยความสูงต้นและค่าเฉลี่ยจำนวนใบน้อยที่สุด