บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อคัดเลือกสายพันธุ์ถั่วลิสงที่ให้ผลผลิตสูงและมีเสถียรภาพจากการทดสอบผลผลิตในแปลงเกษตรกรพื้นที่ปลูกถั่วลิสงภาคเหนือและภาคกลางจำนวน 12 แปลง สิ่งทดลองคือ ถั่วลิสง 14 สายพันธุ์/พันธุ์ ประกอบด้วยสายพันธุ์ที่พัฒนาโดยภาควิชาพืชไร่นา 10 สายพันธุ์ ได้แก่ KUP11002-2 KUP11231-3 KUP11S1-1 KUP12BS018 KUP12BS022 KUP12BS038 KUP12BS067 KUP13W026 KUP13W034 และ KUP13W089 และพันธุ์เปรียบเทียบ 4 พันธุ์ ได้แก่ ไทนาน9 ขอนแก่น84-8 เกษตรศาสตร์ สวก.1 และ เกษตรศาสตร์โก๋แก่ 40 แต่ละแปลงวางแผนการทดลองแบบบล็อกสุ่มสมบูรณ์ จำนวน 3 ซ้ำ บันทึกข้อมูลผลผลิตฝัก เปอร์เซ็นต์กะเทาะ ดัชนีเก็บเกี่ยว น้ำหนัก 100 เมล็ด และองค์ประกอบผลผลิต ได้แก่ จำนวนฝักต่อต้น จำนวนเมล็ดต่อต้น จำนวนเมล็ดต่อฝัก และน้ำหนักเมล็ดต่อต้นแต่ละของสายพันธุ์/พันธุ์ และนำผลผลิตฝักมาวิเคราะห์เสถียรภาพของแต่ละสายพันธุ์/พันธุ์ด้วยวิธี WAASB จากผลการทดลองพบว่าสายพันธุ์/พันธุ์และสภาพแวดล้อมแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติและพบปฏิสัมพันธ์ระหว่างพันธุ์กับสภาพแวดล้อมในทุกลักษณะ ทั้งนี้ KUP11231-3 KUP11S1-1 และ KUP12BS022 เป็นสายพันธุ์ที่ให้ทั้งผลผลิตสูงและมีเสถียรภาพ ซึ่งอาจคัดเลือกเป็นพันธุ์แนะนำแก่เกษตรกรหรืออาจใช้เป็นเชื้อพันธุกรรมในการปรับปรุงพันธุ์ถั่วลิสงให้ผลผลิตสูงและมีความสามารถในการปรับตัวดี