บทคัดย่อ

การปรับปรุงพันธุ์ข้าวโดยใช้แหล่งพันธุกรรมจากพันธุ์ป่า (wild rice) จะเป็นแนวทางหนึ่งในการได้ลักษณะใหม่ ๆ ของข้าว เนื่องจากข้าวป่าชนิด Oryza rufipogon Griff. นั้นมีเยื่อหุ้มเมล็ดสีแดง ซึ่งสีเยื่อหุ้มเมล็ดนั้นอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระต่าง ๆ แต่ข้าวชนิดดังกล่าวมีลักษณะทรงต้นที่ไม่เอื้อต่อการเพาะปลูกคือ มีลักษณะกอแผ่เป็นแนวนอน ดังนั้นจำเป็นต้องผสมพันธุ์กับพันธุ์ปลูก O. sativa L. การทดลองนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินลักษณะทรงกอของสายพันธุ์ลูกชั่วที่ 5 ที่ได้จากการผสมพันธุ์ระหว่างข้าวปลูกกับข้าวป่าชนิด O.rufipogon Griff. โดยปลูกสายพันธุ์ลูกชั่วที่ 5 จำนวน 172 ต้น ปักดำในแปลงทดลอง ระยะการปลูก 40x20 เซนติเมตร จากนั้นเมื่อข้าวอยู่ในระยะแตกกอ ได้ประเมินลักษณะทรงกอของข้าว จากผลการทดลองพบว่า มีการกระจายตัวลักษณะทรงกอตั้งแต่กอตั้งจนถึงกอแผ่มาก ลักษณะทรงกอของสายพันธุ์ลูกชั่วที่ 5 ยังคงมีการกระจายตัว ดังนั้นจึงสามารถคัดเลือกได้ลักษณะทรงกอแบบกอตั้ง 26 ต้น ซึ่งเป็นลักษณะทางการเกษตรที่ดี และจะได้มีการคัดเลือกลักษณะอื่น ๆ ต่อไป