บทคัดย่อ

กาแฟอาราบิกาเป็นพืชเศรษฐกิจที่คุณภาพของเมล็ดได้รับอิทธิพลจากปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการปลูกในพื้นที่ที่มีระดับแสงและร่มเงาต่างกัน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบคุณภาพของเมล็ดกาแฟอาราบิก้าที่ปลูกในพื้นที่สูง ตำบลเลอตอ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก ภายใต้สภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน 3 ลักษณะ ได้แก่ (1) พื้นที่โล่ง (2) พื้นที่ใต้ร่มเงา และ (3) พื้นที่ระหว่างโล่งและใต้ร่มเงา โดยเก็บผลกาแฟเชอรี่จากแต่ละพื้นที่ แกะเปลือก อบแห้งที่อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 5 วัน และนำเมล็ดที่ได้มาคั่วที่อุณหภูมิ 240 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 10 นาที จากนั้นวัดขนาดของเมล็ดกาแฟก่อนและหลังคั่ว พร้อมทั้งตรวจสอบกลิ่นด้วยเครื่อง electronic nose ผลการทดลองพบว่า เมล็ดกาแฟที่ปลูกในพื้นที่ระหว่างโล่งและใต้ร่มเงามีขนาดใหญ่ขึ้นทั้งในด้านความกว้างและความยาวหลังการคั่วมากกว่าพื้นที่โล่งและใต้ร่มเงา นอกจากนี้ การวิเคราะห์กลิ่นของเมล็ดกาแฟที่ผ่านการคั่วแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างพื้นที่ปลูก โดยเมล็ดกาแฟจากพื้นที่ระหว่างโล่งและใต้ร่มเงามีองค์ประกอบกลิ่นที่แตกต่างจากเมล็ดกาแฟที่ปลูกในพื้นที่โล่งและพื้นที่ใต้ร่มเงา ผลการทดลองนี้แสดงให้เห็นว่า การปลูกกาแฟในพื้นที่ระหว่างโล่งและใต้ร่มเงาอาจเป็นแนวทางที่เหมาะสมในการพัฒนากาแฟคุณภาพดี ทั้งในแง่ของขนาดเมล็ดและองค์ประกอบกลิ่น ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการเลือกพื้นที่ปลูกกาแฟหรือการจัดการไม้บังร่มเพื่อผลิตกาแฟคุณภาพที่ดี