บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลกที่ส่งผลให้เกิดการเพิ่มขึ้นอุณหภูมิโลก มีผลกระทบทางตรงต่อการพัฒนาในระยะต่าง ๆ ของข้าว วัตถุประสงค์ของการทดลองนี้คือ เปรียบเทียบอุณหภูมิสะสมของข้าวพันธุ์ กข49 ระหว่างสภาพแปลงปลูกและโรงเรือน ที่ระยะการเจริญเติบโตต่าง ๆ ได้แก่ ระยะต้นกล้า ระยะแตกกอ ระยะแตกกอสูงสุด ระยะสร้างรวง ระยะออกดอก ระยะสุกแก่ทางสรีรวิทยา และระยะเก็บเกี่ยว วิธีดำเนินการทดลอง ทำการวัดอุณหภูมิสูงสุดต่ำสุดของแต่ละวันในแปลงปลูกข้าวพันธุ์ กข49 ที่ตำบลสนับทึบ อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และในโรงเรือนปลูกข้าวพันธุ์ กข49 ที่ภาควิชาพืชไร่นา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จากนั้นคำนวนค่าอุณหภูมิสะสมและเปรียบเทียบค่าอุณหภูมิสะสมที่ได้ระหว่างแปลงปลูกและโรงเรือน จากผลการทดลองพบว่า ที่ระยะแตกกออยู่ในช่วงสัปดาห์ที่ 2 ค่าอุณหภูมิสะสมรวมในแปลงปลูกและโรงเรือน อยู่ที่ 306.83 และ 329.23 °d ตามลำดับ ที่ระยะสร้างรวงอยู่ในช่วงสัปดาห์ที่ 10 ค่าอุณหภูมิสะสมรวมในแปลงปลูกและโรงเรือน อยู่ที่ 1,533.30 และ 1,489.98 °d ตามลำดับ จำนวนต้นต่อกอในแปลงปลูก 2.37 ต้นต่อกอ ซึ่งน้อยกว่าในโรงเรือนที่มี 6.50 ต้นต่อกอ การสร้างรวงในแปลงปลูกมีจำนวนรวง 3.75 รวงต่อกอ แต่ไม่พบการสร้างรวงในโรงเรือน ที่ระยะเก็บเกี่ยวในสัปดาห์ที่ 14 อุณหภูมิสะสมรวมในแปลงปลูกและโรงเรือนตลอดฤดูปลูก 2,106.65 และ 2,033.48 °d ตามลำดับ สรุปผลการทดลอง ข้อมูลอุณหภูมิสะสมที่ได้จากการทดลองนี้สามารถนำไปประกอบการคาดการณ์การเจริญเติบโตของข้าวพันธุ์ กข49 ที่ระยะต่าง ๆ เพื่อเป็นประโยชน์ในการจัดการแปลงปลูก