บทคัดย่อ

การวิเคราะห์ความเร็วในการแทงรากแรกเกิดของเมล็ดพันธุ์นับเป็นหนึ่งในวิธีการประเมินความแข็งแรงที่รวดเร็วและแม่นยำ แต่ยังไม่พบรายงานการนำมาประยุกต์ใช้ในเมล็ดพันธุ์ข้าว วัตถุประสงค์ของการทดลองจึงวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของความเร็วในการแทงรากแรกเกิดกับวิธีการทดสอบความแข็งแรงวิธีอื่น เมล็ดพันธุ์ที่ใช้ทดสอบมี 5 พันธุ์ 9 ตัวอย่าง ที่มีความแข็งแรงแตกต่างกัน นำเมล็ดตัวอย่างไปทดสอบความงอก ความเร็วในการแทงรากแรกเกิด การเร่งอายุของเมล็ดพันธุ์ และการวัดค่าการนำไฟฟ้าของเมล็ดพันธุ์ ผลการทดลองพบว่าความเร็วในการแทงรากแรกเกิด (เวลาที่ใช้ในการแทงราก 50 เปอร์เซ็นต์ของเมล็ดพันธุ์ที่นำมาทดสอบ) สามารถจำแนกความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ข้าวได้ 3 กลุ่มที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P ≤ 0.05) การทดลองความเร็วในการเกิดกล้าปกติ สามารถจำแนกความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ข้าวได้ 4 กลุ่มที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เทคนิคการเร่งอายุของเมล็ดพันธุ์ สามารถจำแนกความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ข้าวได้ 3 กลุ่มที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่เทคนิคการวัดค่าการนำไฟฟ้าของเมล็ดพันธุ์ สามารถจำแนกความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ข้าวได้ 5 กลุ่ม เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของความเร็วในการแทงรากแรกเกิด (เวลาที่ใช้ในการแทงราก 50 เปอร์เซ็นต์) พบว่าสัมพันธ์กับการงอกกล้าปกติ (P = 0.0002) สัมประสิทธิ์ของการตัดสินใจ (R²) ของความเร็วในการแทงรากแรกเกิด (เวลาที่ใช้ในการแทงราก 50 เปอร์เซ็นต์) กับค่าการเร่งอายุเมล็ดพันธุ์เท่ากับ -68.98 เปอร์เซ็นต์ ผลการทดลองครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่า ความเร็วในการแทงรากแรกเกิด มีผลที่สอดคล้องกับการวิเคราะห์กล้าปกติหลังการเร่งอายุเมล็ดพันธุ์ แต่ดัชนีความเร็วในการแทงรากแรกเกิดใช้เวลาในการวิเคราะห์น้อยกว่าราว 3.6 เท่า