บทคัดย่อ

การสูญเสียเมล็ดพันธุ์ข้าวขณะเก็บรักษาทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ เป็นปัญหาสำคัญของการผลิตข้าวโดยเฉพาะอย่างยิ่งข้าวโภชนาการสูงที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูง การทดลองนี้จึงพยายามลดการสูญเสียข้าวโดยนำข้าวพันธุ์ทับทิมชุมแพมาเป็นตัวอย่างในการศึกษาการเข้าทำลายของแมลงในโรงเก็บ เพื่อเปรียบเทียบปริมาณแมลงศัตรูในโรงเก็บข้าวที่สำคัญที่เข้าทำลายเมล็ดพันธุ์ข้าวทับทิมชุมแพและเพื่อเปรียบเทียบคุณภาพการเก็บรักษาภายใต้การเก็บรักษาที่แตกต่างกัน 3 วิธี ได้แก่ 1.เครื่องเก็บที่ออกแบบด้วยพลศาสตร์ของไหลเชิงคำนวณ 2.วิธีเก็บรักษาแบบยุ้งฉาง 3.วิธีเก็บรักษาแบบใช้สมุนไพร(ประกอบด้วย อบเชย ใบมะกรูด พริก) เก็บข้อมูลความชื้นเมล็ดพันธุ์ ชนิดแมลงศัตรูที่พบ จำนวนแมลงแยกตามชนิด โดยสุ่มตรวจสอบทุก 2 เดือน เป็นระยะเวลา 6 เดือน ผลการทดลองพบว่า การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ในระบบที่ออกแบบด้วยพลศาสตร์ของไหลเชิงคำนวณ มีชนิดแมลงที่เข้าทำลายต่ำกว่าวิธีเก็บรักษาแบบลานตาก วิธีเก็บรักษาแบบใช้สมุนไพร (มอดหัวป้อม ด้วงงวงข้าว มด ผีเสื้อข้าวเปลือก มวนลำไย แมงมุม ตามลำดับ) ขณะที่จำนวนแมลงแยกตามชนิดและความชื้นเมล็ดพันธุ์ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กล่าวโดยสรุป เมื่อเก็บรักษาข้าวพันธุ์ทับทิมชุมแพเป็นระยะเวลา 6 เดือน ในระบบที่ออกแบบด้วยพลศาสตร์ของไหลเชิงคำนวณ ป้องกันการเข้าทำลายของแมลงได้ดีกว่าวิธีเก็บรักษาแบบใช้ลานตากและวิธีเก็บรักษาแบบใช้สมุนไพร การเก็บรักษาในระบบที่ออกแบบด้วยพลศาสตร์ของไหลเชิงคำนวณจึงคงปริมาณเมล็ดพันธุ์ข้าวได้มากกว่าวิธีอื่น