บทคัดย่อ

ดินเค็มเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อข้าว เนื่องจากมีปริมาณเกลือที่ละลายอยู่ในดินมากจนมีผลกระทบต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าว ดินเค็มทำให้พืชเกิดสภาพขาดน้ำ สะสมไอออนที่เป็นพิษและเกิดความไม่สมดุลของธาตุอาหาร การทดลองนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความทนทานต่อความเค็มของข้าว 17 พันธุ์ ได้แก่ PTT1, KDML105, Pokkali, IR64, CH1, SPR1, RD43, RD23, RD15, RD41, SPR60, CH2, CNT1, SKN1, RD6, JHN และ RD49 วางแผนการทดลองแบบ Factorial Designs in CRD จำนวน 3 ซ้ำ เมื่อข้าวมีอายุ 2 สัปดาห์ ทดสอบด้วยการกระตุ้นความเค็มระดับต่ำที่ความเข้มข้น 5 mM (pre-treatment) และเมื่อข้าวอายุ 4 สัปดาห์ ทดสอบด้วยการกระตุ้นความเค็มที่ระดับความเข้มข้น 100 mM เปรียบเทียบกับการไม่กระตุ้นด้วยความเค็มระดับต่ำ (non-pretreatment) โดยเติมสารละลายเกลือความเข้มข้น 100 mM เมื่อข้าวอายุ 4 สัปดาห์ บันทึกผลโดยวิธีการประเมินความทนเค็มด้วย Standard evaluation system for rice (SES) of visual salt injury จากการทดลองพบว่าการกระตุ้นด้วยความเค็มที่ระดับต่ำทำให้ข้าวทนเค็มมากขึ้น 7 พันธุ์ ได้แก่ IR64, SPR1, RD43, RD41, SPR60, CNT1, RD49 ซึ่งมีระดับความทนเค็ม 7 (อ่อนแอ) เมื่อเปรียบเทียบกับพันธุ์ทนเค็มมาตรฐานพันธุ์ Pokkali ที่มีระดับความทนเค็ม 3 (ทนเค็ม) ส่วนการไม่กระตุ้นด้วยความเค็มระดับต่ำ พบว่าไม่มีพันธุ์ข้าวที่ทนเค็มซึ่งมีระดับความทนเค็ม 9 (อ่อนแอมาก) เมื่อเปรียบเทียบกับพันธุ์ทนเค็มมาตฐาน Pokkali