บทคัดย่อ

การเสื่อมคุณภาพเป็นปัญหาสำคัญในการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ข้าวให้มีคุณภาพที่เหมาะสมต่อการเพาะปลูก การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของอุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ต่อความสามารถในการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 (Pathum Thani 1) โดยดำเนินการกับทั้งข้าวเปลือกและข้าวกล้อง วางแผนการทดลองแบบสุ่มตลอด (Completely Randomized Design) มี 5 Treatments ดังนี้ T1) ข้าวเปลือก (Paddy seed) เก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ 30 เปอร์เซ็นต์ เป็นคอนโทร (Control) T2) ข้าวกล้อง เก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ 30 เปอร์เซ็นต์ T3) ข้าวกล้อง เก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ 100 เปอร์เซ็นต์ T4) ข้าวเปลือกที่ผ่านการขัดเปลือกเก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ 30 เปอร์เซ็นต์ และ T5) ข้าวเปลือกที่ผ่านการขัดเปลือก เก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ 100 เปอร์เซ็นต์ โดยทั้งหมดเก็บรักษาที่อุณหภูมิห้อง ตรวจสอบความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ด้วยการประเมินความเร็วในการแทงราก (Radicle emergence test) ตามกฎ ISTA (International Seed Testing Association) ที่ 0 5 และ 10 เดือน ผลการทดลองพบว่าข้าวเปลือกที่เก็บรักษาที่ความชื้นสัมพัทธ์ 30 เปอร์เซ็นต์ มีความงอกและความแข็งแรงสูงสุด เมื่อเปรียบเทียบกับวิธีอื่น (ความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์หลังการเก็บรักษาที่ 5 และ 10 เดือน คือ 99.5 เปอร์เซ็นต์ 98 เปอร์เซ็นต์ 98.25 เปอร์เซ็นต์ 98 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ) โดยสรุปการเก็บรักษาข้าวเปลือกที่ความชื้นสัมพัทธ์ 30 เปอร์เซ็นต์ มีความงอกและความแข็งแรงสูงสุด