บทคัดย่อ

การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของระยะปลูกและสายพันธุ์ถั่วลิสงที่มีต่อการเจริญเติบโต ผลิตเมล็ด และผลผลิตชีวมวลเพื่อใช้เป็นอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง โดยปลูกแปลงทดลองบนพื้นที่ตำบลมหาไชย อำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์ ในปี 2562-2563 วางแผนการทดลองแบบสตริปพลอท (strip plot) in RCBD ประกอบด้วย 4 ซ้ำ ปัจจัยหลักประกอบด้วยการปลูก 2 ระยะปลูก คือ ระยะปลูกแคบ 15x10 เซนติเมตร และระยะปลูกกว้าง 20x20 เซนติเมตร ปัจจัยรองประกอบด้วยถั่วลิสง 4 พันธุ์/สายพันธุ์ คือ สายพันธุ์ 11200-1 และ KUP13W027 พันธุ์ไทนาน 9 (พันธุ์เปรียบเทียบ) และขอนแก่น 5 (พันธุ์เปรียบเทียบ) จากผลการทดลองพบว่าการใช้ระยะปลูกแคบให้ความสูงลำต้นมากกว่าระยะปลูกกว้างที่อายุ 3 เดือน โดยเฉพาะถั่วลิสงสายพันธุ์ 11200-1 พันธุ์เปรียบเทียบ คือพันธุ์ไทนาน 9 และขอนแก่น 5 ให้ขนาดทรงพุ่มใหญ่กว่าสายพันธุ์ 11200-1 อย่างไรก็ตาม ถั่วลิสงสายพันธุ์ 11200-1 ที่ใช้ระยะปลูกแคบมีผลผลิตน้ำหนักสดฝัก (343.50 กิโลกรัม/ไร่ กิโลกรัม) มากกว่าสายพันธุ์ KUP13W027, พันธุ์ KK5 และ TN9 (165.52 128.74 และ 110.35 กิโลกรัม/ไร่ ตามลำดับ) ถั่วลิสงของสายพันธุ์ 11200-1 ที่ใช้ระยะปลูกแคบ มีผลผลิตใบสดมากที่สุด (372.70 กิโลกรัม/ไร่) นอกจากนี้ การปลูกถั่วลิสงสายพันธุ์ 11200-1 ร่วมกับระยะปลูกแคบ มีผลผลิตแห้งของฝักและเมล็ดมากที่สุด (194.09 และ 151.10 กิโลกรัม/ไร่ ตามลำดับ)